Dziecko jest jak walizka - znajdziesz w niej tylko to, co wcześniej tam włożyłeś

W procesie wychowania dziecka rodzice napotykają różne kryzysy rozwojowe. Pierwszy określany mianem buntu dwulatka jest trudny, bo niespodziewany. Rodzice bardzo często mają poczucie, że ktoś podmienił ich słodkiego bobaska na dziecko wrzeszczące, kłócące się i mówiące wciąż "nie". Ostatnim kryzysem związanym z dzieciństwem jest z kolei okres dojrzewania. Te dwa okresy mają wspólny mianownik: oba powinny zakończyć się uzyskaniem przez dziecko autonomii. Jednak autonomii w dwóch odmiennych zakresach.

Erik Erikson określił okres dorastania jako kryzys tożsamości, którego nastolatek doświadcza na swojej drodze ku dorosłości. U młodego człowieka rodzi się pragnienie decydowania o sobie i podkreślenia swojej indywidualności, a także potrzeba niezależności.

Nastolatek w tym okresie manifestuje swoją oryginalność i indywidualność poprzez specyficzny, wyróżniający się ubiór, tatuaż czy nagłe przejście na dietę.

Negacja zasad narzucanych przez otoczenie jest w tym okresie naturalna i prawidłowa. Jej celem jest ukształtowanie własnej, spójnej tożsamości. Tego typu zachowania są oczywiście niezwykle trudne dla rodziców.

Powody problemów komunikacyjnych w tym okresie są najczęściej dwa. Pierwszy to fakt, że relacja rodzic - dziecko nigdy nie była dobra, a w czasie dojrzewania wszystkie błędy i niedociągnięcia się pogłębiają. Okres dojrzewania to nasze pierwsze "rozpakowywanie" przysłowiowej walizki.

Pracę nad jakością relacji z nastolatkiem zaczynamy w dniu narodzin naszego dziecka. Jeśli nie udało nam się stworzyć więzi opartej na szacunku, zaufaniu i dobrej komunikacji we wczesnym dzieciństwie, to nie uda nam się tego naprawić w okresie dorastania. Wtedy możemy już tylko minimalizować szkody. A jeśli nasze dziecko nam ufa, to dojrzewając, będzie chciało z nami rozmawiać.

Drugim wspomnianym powodem jest brak zrozumienia sytuacji, w jakiej znalazło się nasze dorastające dziecko. Jak Ty, Drogi Rodzicu, wspominasz ten okres w swoim życiu? Czy chciałbyś do niego wrócić? Na tak postawione pytanie opiekunowie zazwyczaj odpowiadają "nie".

W pierwszej chwili okres dojrzewania kojarzy nam się z radością, wolnością, brakiem zobowiązań i beztroską, ale gdy sięgniemy głębiej do naszych wspomnień, wówczas szybko okazuje się, że było w nim także wiele trudności.

Nastolatki zabiegają o akceptację rówieśników, poszukują swojej tożsamości, zastanawiają się, kim są. Doświadczają rozbieżności między "ja idealnym" (kształtowanym przez grupę rówieśniczą i kulturę) a "ja rzeczywistym" (spostrzeganym przez siebie), co prowadzi do zaniżenia ich samooceny.

Od młodych ludzi oczekuje się dokonania wyboru dotyczącego nauki i pracy, co może mieć długotrwałe konsekwencje. Nastolatki boją się odpowiedzialności, jaka na nich ciąży, oraz długofalowych skutków swoich decyzji.

Powyższe dylematy Erikson podsumował zdaniem: Nie jestem, kim powinienem być, nie jestem, kim mam być, ale nie jestem już tym, kim byłem. Okres dorastania to czas tak wielkich zmian psychologicznych i fizycznych, że przez niektórych psychologów nazywany jest "czasem chaosu".

Dzieci w wieku dorastania są zagubione, sprawiają wrażenie chaotycznych, często zmieniają zdanie i łatwo je wyprowadzić z równowagi.

Przejawiają chwiejność emocjonalną, skrajną zmianę nastrojów, nierzadko wybuchają gniewem, agresją i reagują w sposób nieadekwatny do sytuacji.

Dlatego pamiętaj, Rodzicu, że w okresie dorastania nastolatek najbardziej Cię potrzebuje. Potrzebuje Twojej uwagi, wskazania, że jest w czymś dobry, potwierdzenia, że w czymś się sprawdza, że jest samodzielny. Pomóż mu w stawaniu się dorosłym człowiekiem.

W jaki sposób pomóc dziecku w okresie dorastania?

pomóż mu zrozumieć, co się z nim dzieje: opisuj i nazywaj zmiany, jakie zachodzą w organizmie i psychice dziecka;

pytaj o jego potrzeby;

mów o swoich oczekiwaniach;

rozmawiaj i słuchaj, zamiast oskarżać, oceniać i atakować (np. W jaki sposób mogę ci pomóc w problemach z chemią?);

zrezygnuj z kazań i opisz konkretny problem i Twoje uczucia z nim związane (np. Jestem zła, bo obiecałeś mi, że posprzątasz pokój, a nie dotrzymałeś słowa);

pokaż, że interesuje Cię jego świat, że chcesz być na bieżąco z jego radościami i smutkami;

jeśli musisz dziecku czegoś odmówić, to wyjaśnij mu powody swojej decyzji, wysłuchaj jego argumentów i poszukajcie wspólnego rozwiązania;

rozmawiaj, proś i dawaj wybór, zamiast stosować zakazy, rozkazy i nakazy (np. Chciałbym, abyś posprzątał swój pokój. Zrobisz to dzisiaj czy jutro?);

zamiast karać, wyciągaj konsekwencje (np. Skoro spóźniłeś się na obiad, to musisz go sobie teraz sam odgrzać);

doceniaj pozytywne zmiany zachodzące w Twoim dziecku, dzięki temu poczuje się doceniane i ważne, nie ignoruj i nie pomniejszaj problemów, żalów i smutków nastolatka - dla niego są one naprawdę ważne, buduj w swoim dziecku niezachwiane poczucie, że zawsze może na Ciebie liczyć.

Aleksandra Musielak

Artykuł pochodzi ze strony: www.wysokieobcasy.pl

Nasi partnerzy

krzewimy CommunityLanc      logo swp napis      logofootbalacademy     znaczek podaruj okragly400

PolskaMacierzSzkolnaslavicadance logo m      GiL logo      konsulatmanchestergodlo z podpisem        gramydladzieci elogopeda  v4 artistic Small

 

 

AGP logo